هر تصویر CT اسکن شامل داده ها واطلاعاتی از زوایای گوناگون اطراف بدن می باشد که به وسیله کامپیوتر پردازش می شود .

CT اسکن ابزار بسیار خوبی در تشخیص اختلالات و ابنورمالی های موجود در ارگانهای مختلف بدن است .اما از آنجایی که قلب به طور مرتب در حال طپش و حرکت می باشد CT اسکن هرگز نمی توانست برای تصویر برداری از این عضو مورد استفاده قرار بگیرد .

تا چند سال گذشته CT 16 اسلایس به عنوان استاندارد طلایی در بین دستگاه های CT اسکن تلقی می شد که برای انجام یک اسکن بیمار باید مدت 45تا25 ثانیه بدون حرکت بر روی تخت قرار می گرفت که امروزه با CT اسکن های 64 اسلایس این مدت زمان به حد اقل رسیده وتصاویر بهتری نیز به دست می آید .

سرعت بالای CT اسکن های 64 اسلایس امکان بدست آوردن تصاویری با قدرت تفکیک بالاتر از قلب- مغزو ریتین حتی در کمتر از 5 ثانیه وتصویربرداری از تمام بدن در زمانی حدود 30ثانیه را فراهم می نماید. همچنین CT اسکن 64 اسلایس این امکان را فراهم می کند که آنژیوگرافی های مرسوم ویا کاتاتریزاسیون قلبی را به طور متناوب با آن انجام داد .که این فرایند غیر تهاجمی بوده و تصاویر نیز بسیار عالی است.

بزرگترین مزیت CT اسکن 64 اسلایس چیست؟

امروزه تنها یک راه در تشخیص و تایید بیماری های شریان کرونری وجود دارد که کاتاتریزاسیون قلبی نامیده می شود .این روش تهاجمی نیازمند استفاده از مقدار زیادی ماده کنتراست و قرار دادن یک سوزن بزرگ جهت تزریق در کشاله ران بیمار و 8تا6ساعت استراحت و نیز یک شب بستری شدن در بیمارستان می باشد .در صورتی که CT  اسکن 64 اسلایس آنقدر سریع است که می تواند تصویر قلب و عروق کرونری را درچند ثانیه تهیه نماید .این نسل جدید از اسکنر قابلیت تهیه تصاویر غیر تهاجمی از هرارگانی در مدت یک ثانیه و تصویر برداری از قلب و عروق کرونری را درکمتر از 5 ضربان دارد کاری که سایر سیستم های CT اسکن قادر به انجام آن نیستند .

جای هیچ شکی نیست که این روش به زودی جای کاتاتریزاسیون قلبی را خواهد گرفت .کاتاتریزاسیون قلبی روشی است که به طورمعمول انجام شده و اطلاعات بسیار دقیقی را نشان می دهد اما همانطور که گفته شد یک روش تهاجمی است .و این موضوع می تواند برای این روش یک عدم مزیت تلقی شود .

CTاسکن 64 اسلایس حامی چه اطلاعاتی است؟

از آنجایی که سرعت این CTاسکن بسیار بالا است واز آخرین تکنولوژی کامپیوتری بهره می برد می تواند تصاویری قلب در چندین بعد تهیه نماید. عروق کرونری به خوبی دیده می شوند و هر گونه انسدادی در آن به وضوح دیده می شود .

CT اسکن 64 اسلایس قلب چگونه انجام می شود ؟

بهترین نماهای قلبی نماهای بدست آمده با ریتم آرام قلبی است .برای این منظور اغلب پزشکان داروهای کاهنده ریتم قلب را پیش از آزمون تجویز می نمایند .بیمار بر روی تخت CT اسکن خوابیده و CT اسکن انجام می شود .CT اسکن 64 اسلایس آنقدر سریع انجام می شود که تمام قلب در مدت کمتر از 15 ثانیه تصویر برداری می شود و سپس بیمار به منزل می رود .

نتایج اسکن چه زمانی آماده می شود ؟

اگر هماهنگی های لازم صورت گرفته باشد و تصاویر به طور مستقیم توسط پزشک روئیت و خوانده شود جواب CT اسکن ظرف مدت 30دقیقه آماده می شود .

چه کسانی می توانند این اسکن را انجام دهند

1)  افرادیکه ریسک کم بیماری های قلبی دارند

2)  بیماران جوانی که مشکوک به بیماری های قلبی هستند

3)  بیماران جوانی که نارسایی های مادرزادی قلبی دارند

4)  افرادی که تست ورزش غیرطبیعی و ریسک کم بیماری های قلبی دارند

5)  بیمارانی با دردهای غیر معمول قفسه سینه

6)  افرادی که مشکلات شریان کاروتید دارند

7)  افرادی که سابقه سکته های خفیف قلبی دارند

8)  بیمارانی با لخته های خونی در ریه ها

9)  بیماران سرطانی.

مزایای CT اسکن 64 اسلایس چیست؟

ü   سرعت بی نظیر این سیستم به پزشکان این امکان را می دهد که تصاویری با قدرت تفکیک بالا از قلب درطول 5 ضربان و یا از سر تا پای بیمار در کمتر از 10 ثانیه بدست آورند .

ü   این فرآیند بدون درد تصاویری با کیفیت استثنایی ارائه می دهد می تواند ابزار توانمند پزشکان در در تشخیص باشد .در ضمن زمان ریکاوری سریعتر و افزایش راحتی و آسودگی بیمار را به دنبال دارد .

ü   با این روش انسداد شریان کرونری به سرعت کشف می شود واز اتلاف وقت بیماران در بخش های اورژانس کاسته همچنین نیاز به بستری شدن در بیمارستان پس از انجام آزمون را در صورتی که نتیجه آزمون ئنرمال با شد مرتفع می سازد .

ü   برخلاف آنژیوگرافی متداول ،آنژیوکت در دست بیمار قرار میگیرد نه در کشاله ران بیمار

ü   برخلاف کاتاتریزاسیون قلبی این یک روش سرپایی است

ü   پیچدگی های این روش خیلی کمتر از کاتاتریزاسیون قلبی است

ü   برای افرادی که کمردردهای شدید دارند این روش از کاتاتریزاسیون قلبی بسیار راحت تر است چرا بیمار زمان کمتری را باید بدون حرکت بر روی تخت قرار بگیرد

تیز و ظریف، مثل چاقوی الکتریکی

نویسنده: مهندس فاطمه یاوری
منبع : ماهنامه مهندسی پزشکی

ونوسکوپ (Venoscope)
ترجمه : مسلم بگل

ونوسکوپ یک عبور دهنده نور از یک عضو میباشد که با عبور نور با شدت زیاد باعث آشکار شدن رگ در آن محل میشود.- معمولاً یافتن یک رگ برای تزریق یا نمونه گیری از خون برای پرستاران و پزشکان دشوار است اما این دستگاه به دلیل قابلیت های آن در بخش مراقبت های بهداشتی و پزشکی بسیار سریع تر و کارآمد تر عمل کرده و باعث بالا رفتن سطح کیفیت کار متخصصان بالینی میشود.

در استفاده از این دستگاه هر پرستار زمان کمتری را صرف بیمار میکند و علاوه بر صرفه جویی در وقت در بحث اقتصادی و بهداشتی هم موثرتر و به صرفه تر است� از جمله سبب کاهش هدر رفتن سوزن ها ، سرنگ ها و PICC� و ... میشود، این روش برای بیمار راحت تر و امن تر است.
اگرچه در بیشتر موارد تشخیص محل رگ و دسترسی به آن راحت است ولی گاهی اوقات نیز دسترسی بسیار دشوار میشود و این ممکن است به دلیل چاقی، پیری و یا تیره بودن پوست بیمار باشد.
اطلاعات جمع آوری شده در بیمارستان نشان دهنده و موید همین موضوع است، این اطلاعات نشان داد که چندین تاخیر طولانی در� 25 % از بیماران اتفاق افتاد که با استفاده از� دستگاه ونوسکوپ یک پرستار و پزشک توانست کمترین تاخیر را در یافتن محل دقیق رگ بیمار داشته باشد و بازده ی موفقیت را به 100 % افزایش دهد. - ونوسکوپ یک وسیله Non-invasive یعنی غیر تهاجمی است، یعنی وارد بدن نمیشود و کار آن به این صورت است که این دستگاه روی سطح پوست بیمار قرار می گیرد و یک نور با شدت بالا از ونوسکوپ به سمت ماهیچه های زیر پوستی بیمار تابیده میشود، این نور سبب بازتاب نور متفاوتی اطراف رگ میشود که باعث نمایان شدن رگ و باعث راحت تر شدن تزریق خون و یا نمونه گیری خون درون رگ میشود.
در شکل زیر مشاهده می کنید که رگ توسط دستگاه ونوسکوپ قابل مشاهده شده و کتتر(Catheter) نیز به راحتی وارد رگ میشود.

اطلاعات بیشتر:
http://www.users.bigpond.com/graykon/Products/IV/Venoscope.htm
https://www.venoscope.com/content/veno_instructions.php

پیشگیری در امر نگهداری و تعمیر تجهیزات پزشکی 

سمیه نوری حکمت

 هزینه اموال بیمارستان بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از مجموع هزینههای بیمارستان را تشکیل میدهد. از این رو نگهداری مناسب از تجهیزات و محدود کردن هزینههای مربوط در تعدیل هزینههای بیمارستان اثر بالقوه و چشمگیری دارد... 

هزینه اموال بیمارستان بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از مجموع هزینههای بیمارستان را تشکیل میدهد. از این رو نگهداری مناسب از تجهیزات و محدود کردن هزینههای مربوط در تعدیل هزینههای بیمارستان اثر بالقوه و چشمگیری دارد. تعمیر و نگهداری مناسب تجهیزات، اسباب و لوازم بیمارستان نه تنها باعث میشود در مواقع نیاز به آنها، به سهولت در دسترس باشد، بلکه موجب افزایش دوام و طول عمر آنها شده و بازدهی وسایل مذکور را افزایش میدهد. این امر هزینههای مواد و وسایل را نیز کاهش میدهد. از جمله موارد مهمی که در زمینه نگهداری تجهیزات پزشکی باید مدنظر داشت مساله پیشگیری در امر نگهداری و تعمیر تجهیزات پزشکی است.که در این مقاله سعی خواهد شد تا به بررسی بیشتر این مقوله پرداخته شود.‏
● اهمیت نگهداری توام با پیشگیری تجهیزات پزشکی
تاپهام در مقالهای تحت عنوان پیشگیری در امر نگهداری و تعمیر تجهیزات پزشکی که در کتاب اصول و عملیات مهندسی پزشکی منتشرشده است میگوید:‏
‏"نگهداری توام با پیشگیری و تعمیر، در موفقیت برنامههای مهندسی پزشکی، اهمیت فراوانی دارد، زیرا هدف واحد نگهداری و مهندسی پزشکی وجود تجهیزات پزشکی موثر و ایمن، جهت ارایه بهترین مراقبت بهداشتی و درمانی است. نگهداری توام با پیشگیری اولین فعالیتی است که عملکرد صحیح دستگاههای پزشکی را تضمین میکند."‏
برنامه نگهداری توام با پیشگیری، تعمیرات عمده و مهم را کاهش میدهد و از عملکرد نامناسب و نادرست تجهیزات پزشکی و اسقاط شدن آنها جلوگیری میکند. برنامه نگهداری توام با پیشگیری در بسیاری از صنایع وجود دارد و قبلا" در بیمارستانها فقط برای سیستمهای گرمایی و تهویه استفاده میشد، ولی اخیرا" این برنامه برای تجهیزات پزشکی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. تعمیر و نگهداری توام با پیشگیری، مهمترین فعالیت جهت نگهداری موثر دستگاههای پزشکی است و عوامل مهم دیگری مانند "برنامه کنترل تجهیزات پزشکی" و " انتخاب تجهیزات پزشکی مناسب" به پیادهسازی برنامه نگهداری بهینه کمک خواهند کرد. نگهداری توام با پیشگیری کمک میکند که آسیبهای وارده به دستگاههای پزشکی قبل از اینکه پیشرفت کند یا جدی شوند، رفع شود. برخی از آسیبهایی که بهطور ناگهانی در زمان کار با تجهیزات پزشکی بهوجود آید غیرقابل پیش بینی است و حتی به وسیله فرآیند نگهداری هم نمیتوان آنها را از قبل مشخص یا از آنها جلوگیری کرد، ولی در هر صورت استفاده از فرآیند نگهداری توام با پیشگیری، از زوال و استهلاک دستگاهها یا از عملکرد نادرست تجهیزات پزشکی جلوگیری میکند و طول عمر تجهیزات پزشکی را (بهوسیله روغنکاری، تعمیر قسمتهای از کار افتاده و تمیز کردن مناسب قطعات دستگاهها) افزایش میدهد و دستگاههای پزشکی در وضعیت مطلوب نگهداری خواهند شد و در نتیجه سریعا" دچار زوال نمیشوند.
انجام برنامه نگهداری توام با پیشگیری کارایی و اثربخشی تجهیزات پزشکی را زیاد میکند و برای کسانی که با دستگاه کار میکنند، اطمینان خاطر به بار میآورد. از طرف دیگر عملکرد دستگاههای پزشکی با اشکال کمتری روبرو خواهد شد و مدت کمتری غیر فعال میشود. در نگهداری پیشگیرانه اندازه گیری ها و سنجشهای دستگاه دقیق بوده و با توجه به قابل اعتماد بودن دستگاههای پزشکی میتوان از مراقبتهای درمانی نتیجه بهتری گرفت. در حالیکه مزایای بسیاری برای برنامه فعال نگهداری توام با پیشگیری متصور است، شاید بزرگترین مزیت آن تایید عملکرد مطلوب و دقیق بودن تجهیزات پزشکی باشد.‏
● مشکلات استفاده از برنامه نگهداری توام با پیشگیری
برنامه مطلوب نگهداری توام با پیشگیری نیاز به همکاری وحمایت همه جانبه کارکنان بیمارستان دارد. درک کارکنان بیمارستان از نگهداری به عنوان یک نیاز اساسی برای سازمان، بسیار مهم است.‏
متاسفانه در بسیاری از موارد مشاهده میشود که کارکنان بیمارستان فاقد این نگرش در زمینه تجهیزات پزشکی هستند. کارکنان بیمارستان باید این واقعیت را بپذیرند که نگهداری، از عملکرد نادرست تجهیزات پزشکی جلوگیری میکند و تعداد دستگاههای پزشکی غیر فعال را کاهش میدهد. وقتی کارکنان بیمارستان و اپراتورهای تجهیزات پزشکی از اهمیت نگهداری دستگاهها آگاه شدند، بایستی فرآیند برنامه برای آنها توضیح داده شود بهطوری که اپراتورهای تجهیزات پزشکی این برنامه را جزیی از کارهای روزمره خود بدانند.
یکی دیگری از مشکلات استفاده از برنامه نگهداری توام با پیشگیری، تعیین انواع تجهیزات پزشکی که نیازمند فرآیند نگهداری هستند، است. استفاده از برنامه نگهداری توام با پیشگیری برای دستگاههایی که دایماً برای معالجه و درمان بیماران حاد و اورژانس استفاده میشود، ضروری است. مشکل وقفه در امر مراقبتهای پزشکی که در حین فرآیند نگهداری ممکن است ایجاد شود را میتوان با در نظر گرفتن یک دستگاه جانشین اضافی با همان عملکرد و کارایی، حل نمود.‏
مشکل دیگر فرآیند نگهداری پیشگیرانه (بهخصوص در بیمارستانهای بزرگ) جابجایی تجهیزات پزشکی از یک بخش به بخش دیگر است. تغییر محل دستگاههای پزشکی که بنا به ضرورت به کرات اتفاق میافتد باعث سردرگمی در پیدا کردن تجهیزات پزشکی شده و انجام بازرسی (طبق جدول تنظیم شده) را امری مشکل و طاقت فرسا خواهد نمود، برای حل این مشکل باید از برنامه کنترل تجهیزات پزشکی استفاده کرد. مشکل دیگری که در رابطه با فرآیند نگهداری پیشگیرانه میتوان به آن اشاره کرد، تعیین زمان انجام بازرسیهای بعدی است. ‏
● جدول بازرسی
جدول بازرسی مهمترین بخش برنامه نگهداری با پیشگیری است. برای تنظیم این برنامه میتوان از توصیههای زیر استفاده کرد. برای مشخص کردن دوره زمانی بازرسیها میتوان از دستورالعمل آموزشی تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی استفاده کرد یا از موسسات درمانی که دستگاههای مشابه دارد و فرآیند نگهداری پیشگیرانه را انجام میدهد، الگوبرداری نمود.‏
در ابتدا جدول بازرسی اولیهای تهیه میشود کهاین جدول ممکن است به واسطه تجربیاتی که در حین اجرای برنامه به دست میآید، تغییر کند. درصورتیکه فاصله زمانی بازرسی تجهیزات پزشکی خیلی طولانی شود، برنامه موثر نخواهد بود و تلاشها بینتیجه خواهند ماند. ‏
برخی از تولید کنندگان تجهیزات پزشکی برای دستگاه خود، جدول بازرسی نگهداری توام با پیشگیری پیشنهاد میکند، تا نگهداری از دستگاه موثر واقع شود. در این جدولها، تناوب بازرسی ها معمولا ۳ ماهه است. جدولهای نگهداری تنظیم شده در پایان هر سال مرور میشود و اگر از دستگاههای پزشکی بیش از ظرفیت مجاز روزانه آنها استفاده میشود، باید فاصله زمانی بازرسی ها را کاهش و اگر کمتر از ظرفیت مجاز کار میکند، باید فاصله زمانی بازرسی ها را افزایش داد.‏
● فرآیند نگهداری توام با پیشگیری
اگر کلیه مراحل فرآیند اجرا نشود، برنامه اثربخشی خود را از دست میدهد. تمام مراحل فرآیند نگهداری از تجهیزات باید با توجه به توصیههای تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی و با درنظرگرفتن تجربه متخصصان فن طراحی شود. توجه بیش از حد به جزییات باعث طولانیتر شدن برنامه و صرف هزینه و زمان اضافه میشود. همچنین اگر فرآیند نگهداری سطحی و ظاهری باشد، نگهداری مطلوب و کافی انجام نخواهد شد. نگهداری توام با پیشگیری دو سطح دارد و این دو سطح عبارتند از: فرآیند کلی و فرآیند جزیی.
فرآیند کلی به نوع تجهیزات پزشکی بستگی دارد و در واقع یک بازرسی کلی است که سالیانه یا هر شش ماه یکبار انجام میشود. فرآیند جزیی معمولا بهصورت فصلی برنامه ریزی میشود و برای برخی از تجهیزات میتواند بهصورت ماهیانه یا هفتگی نیز باشد. بهطور کلی فرآیند نگهداری توام با پیشگیری ( کلی یا جزیی) چهار مرحله دارد:‏
الف) بازرسی مشاهدهای،
ب) تمیز کردن،
ج) آزمون عملکرد و ‏
د) آزمون ایمنی. ‏
هریک از این مراحل به نوبه خود اهمیت دارند و باید در هر بازرسی مورد توجه قرار گیرد.
● بازرسی مشاهدهای ‏
در این بازرسی برای تعیین مشکلات موجود در دستگاههای پزشکی از روش مشاهده مستقیم استفاده میشود. این امر با دیدن و معاینه ظاهری قسمتهای داخلی و خارجی دستگاههای پزشکی انجام میشود. در هنگام بازرسی مشاهدهای باید به موارد زیر توجه کرد: فرورفتگیها، برآمدگیها، علامتهای کاهش جریان الکتریکی، نشت مایع، سیمهای فرسوده، پلاکهای شکسته، نصب نادرست تجهیزات پزشکی، فیلترهای کثیف و کلیه اشکالاتی که موجب عملکرد بد دستگاه میشود.‏
● تمیز کردن
بعد از بازرسی مشاهدهای باید بعضی از قسمتهای تجهیزات پزشکی تمیز شود که برای انجام این مرحله باید کلیه دستورالعملهای تمیزکردن قطعات رعایت شود و تنها از محلولهایی میتوان برای انجام این کار استفاده کرد که شرکت تولیدکننده دستگاه استفاده از آنها را مجاز دانسته است. روغن یا محلولهای مصرفی انباشته شده در قسمتهای خارجی دستگاه باید تمیز و خشک شود. برای تمیز کردن قسمتهای داخلی دستگاههای پزشکی بهخصوص اجزای الکتریکی و الکترونیکی، از هوای فشرده یا دستگاههای مکنده استفاده میشود.‏
‏ فیلترها باید تمیز یا تعویض شود و اگر خون، نمک یا دیگر بقایا روی قسمتهای خارجی یا داخلی دستگاه پزشکی وجود دارد، باید برداشته و لولههای رابط تمیز شود.‏
● آزمون عملکرد
انجام این آزمونها، موثر و منظم بودن و دقت عمل دستگاههای پزشکی را تضمین میکند. آزمونهای عملکرد هفتگی باید به صورت انجام میشود تا مطمئن شویم که عملکرد تجهیزات پزشکی مطلوب است.‏
● آزمون ایمنی
قبل از هرگونه استفاده از دستگاه باید از ایمنی آن هم برای بیمار و هم برای اپراتورها (افرادی که با دستگاهها کار میکنند) اطمینان حاصل شود. آزمون ایمنی تجهیزات پزشکی، معمولا مربوط به قسمتهای الکتریکی دستگاه است و جریانهای نشتی دستگاه و میزان عایق بودن کف زمین را امتحان میکند؛ سایر آزمونهای ایمنی که ممکن است برای دستگاههای پزشکی انجام گیرند عبارت است: ‏
‏۱) کنترل فشار دریچههای کوچک،
‏۲) کنترل دریچههای باز و بسته شو که فشار متوسط دارد،
‏۳) کنترل خروجیهای اضطراری و قطع کنندههای گاز طبی (بهخصوصاً در دستگاههای هوشبری)،
۴) کنترل پوششهای حفاظتی دربرابر اشعه ایکس،
‏۵) کنترل نور سرد در چراغهای اتاق عمل (چراغ سیالکتیک) و ‏
‏۶) کنترل دستگاه برای پیشگیری از بروز سوختگی در بیمار به هنگام استفاده از دستگاههای الکتروکوتر.‏
تمام تمهیدات ایمنی و هشدار دهندههای موجود در دستگاههای پزشکی باید بهطور منظم کنترل شود و به اپراتورهای دستگاه درباره لزوم توجه به مسایل ایمنی توضیحات کافی داده شود.‏
● بحث و نتیجهگیری
نگهداری توام با پیشگیری نقش بسیار مهمی در کاهش تعمیرات اساسی تجهیزات پزشکی دارد و از اسقاط شدن آنها جلوگیری میکند. همچنین باعث شناسایی آسیبهای وارد شده به دستگاههای پزشکی قبل از پیشرفت یا جدی شدن آنها میشود.‏
امروزه استفاده از این برنامه از سیستمهای گرمایی و تهویه بیمارستان به سایر تجهیزات بیمارستان گسترش یافته است. پیاده سازی صحیح این برنامه نیاز به همکاری کلیه پرسنل دارد و به همین دلیل باید برای تغییر نگرش کارکنان اقدامات موثری انجام گیرد، به طوری که کارکنان بیمارستان این واقعیت را بپذیرند که نگهداری موثر، از عملکرد نادرست تجهیزات پزشکی جلوگیری میکند و درنهایت نگهداری توام با پیشگیری را به عنوان یک فلسفه سازمانی بپذیرند.‏

منابع:‏
‎]‎‏۱‏‎[‎‏ محمدی نژاد، قربانعلی. بررسی وضعیت نگهداری بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، ۱۳۷۲.
‏‎]‎‏۲‏‎ [‎صدقیانی، ابراهیم. سازمان و مدیریت بیمارستان، تهران: جهان رایانه،۱۳۷۸.‏
‎]‎‏۳‏‎[‎‏ عبادی فرد آذر، فربد. اصول مدیریت و برنامه ریزی بیمارستان.تهران،سماط،۱۳۷۸.‏
‎]‎‏۴‏‎[‎‏ فرانسیس، سی ام. مدیریت بیمارستان.ترجمه علی کبریایی.تهران:موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، ۱۳۷۸.‏
‎[۵] Tophman ,Sanford. Preventive maintenance and repair. Clinical engineering principle and practice. USA. ۱۹۸۹.‎‏ ‏
‎[۶] World Health organization. Maintenance and Repair of laboratory, diagnostic, imaging and hospital equipment.Geneva.switzerland,۱۹۹۴‎ 

 مجله مهندسی پزشکی و تجهیزات آزمایشگاهی 

به نقل از سایت خبرگزاری آفتاب

سیر تحولی سیستم های آندوسکوپی

آندوسكوپی یك روش تشخیصی با حداقل تهاجم برای مشاهده ی نواحی داخلی بدن است. آندوسكوپی یك وسیله ی مشاهده ای لوله مانند است كه برای دیدن ارگان های درونی بدن بكار میرود .این وسیله می تواند  از طریق دهان،بینی ویا یك بریدگی روی سطح پوست وارد بدن شود ودارای یك لوله ثابت یا منعطف باشد.كه  نتنها برای گرفتن عكس،بلكه برای معاینه های بصری ،تصویربرداری ،بیوپسی وبازیابی اجسام خارجی مورد استفاده قرار می گیرد. 

بسیاری از روشهای آندوسكوپی بدون هیچگونه دردی بوده ودر بیمارانی كه حال چندان وخیمی ندارند بسیار مفید است.بسیاری از بیماران این فرایند را تنها به وسیله ی بی حسی های موضعی كه توسط اسپری های مخصوص انجام می شود تحمل میكنند .عوارض این روش بسیار نادر بوده و فقط در 5درصد عمل ها اتفاق می افتد كه میتواند شامل سوراخ شدن عضو تحت معاینه بوسیله ی آندوسكوپ یا وسایل نمونه برداری باشد كه در صورت چنین اتفاقی باید جراحی باز انجام شود.

یك آندوسكوپ می تواند شامل :

- لوله ثابت یا منعطف

- یك سیستم نور دهنده برای مشاهده ی ارگان یا شئ تحت معاینه  

- منبع نوری كه معمولا خارج از بدن است ونور را بوسیله ی یك فیبر نوری منتقل میكند .

- كانال های ساكشن و وسائل جراح كه امكان وارد كردن وسایل پزشكی را میدهد.

تاریخچه:

اولین آندوسكوپ در سال 1806بوسیله ی فیلیپ بوزینی با یك چراغ هدایت شونده ساخته شد. كه برای معاینه ی حفره ها وكانال های بدن انسان طراحی شده بود.اولین آندوسكوپی روی انسان در سال 1822توسط ویلیام بائومونت (جراح ارتش امریكا در machinc-Michigan) انجام شد.

استفاده از لامپ های نوری كه درابتدا بصورت بیرونی بودند وبعد ها كوچكتر شدند وامكان ساختن  انها بصورت داخلی فراهم شد، گام بسیار موثری در جهت پیشرفت آندوسكوپی بود كه به عنوان یك هیستروسكوپ توسط چارلز دیوید مطرح شد و هانس كریستین بود كه ایده ی آندوسكوپی اكتشافی(endoscopy explorations )اولیه برای شكم وقفسه ی سینه را از طریق لا پاروسكوپی وتراكوسكوپی مطرح كرد و پس از آن هینز كالك در سال 1930از لاپاروسكوپی برای تشخیص بیماری های كبد وكیسه ی صفرا استفاده كرد ولی اتفاق مهمتر در سال 1937 افتاد زمانی كه خبرهای امیدوار كننده ای در مورد تشخیص بارداری خارج رحمی از طریق لاپاروسكوپی به گوش رسید.

اولینgastro camera  در سال1950در شركت المپیوس طراحی شد ولی بدلیل عدم توانایی هم زمانی بصری استفاده های محدودی داشت.المپیوس تلاشهای خود را در این زمینه با تمركز بر روی فیبرهای نوری در دهه ی 60 ادامه داد ودر سال 1964توانست یك gastro camera را با استفاده از  فیبروسكوپ هدایت كند

هم زمان با پیشرفت تكنیكهای آندوسكوپی، متدها وروشهای آندوسكوپی روده ای – معده ای نیز بهبود یافت. در اواخر دهه ی 60با تلاشهای بی وقفه ی  دكتر شینا ، آندوسكوپی روده ای – معده ای بسیار پیشرفت كرد كرد و امروزه به نام كلونوسكوپی شناخته میشود.