خواب، مغز، قلب
نویسنده: مهندس سعیده لطفی محمد آباد - دکتر نادر جعفرنیا دابانلو
دانلود کامل مقاله :
http://www.iranbmemag.com/fa/issue/download.asp?t=tblarticle&f=file&i=917&n=

خواب یکی از دوره‌های بیولوژیک مهم انسان بصورت تکرار شونده و منظم است که با بازسازی قوای جسمی و روانی همراه می‌باشد. یک سوم از زندگی انسان در خواب می‌گذرد و محرومیت از آن سبب به خطر افتادن سلامت فرد خواهد شد. خواب افراد همواره تحت تأثیر عوامل خارجی و داخلی همچون سن، جنس، داروها، بیماریها و جراحی قرار می‌گیرد.
توجه بشر به خواب از دیر باز به صورت نسبتاً غیر علمی و بیشتر با توجه به محتوای خواب دیدن بوده است. نگرش علمی به خواب و موضوعات مربوطه از حدود 80 سال پیش با كشف فعالیتهای الكتریكی مغز، سیتمهای بیدار شدن مغز،سیستم گردش روزانه خواب و بیداری آغاز شد. بعد از آن با روشن شدن مراحل مختلف خواب از جمله مراحل 4 گانه خواب بدون حركت سریع چشمها یا (NON-REM) و مرحله خواب با حركت سریع چشمها (REM) در 50 سال اخیر اطلاعات در مورد خواب بیشتر و عمیق‌تر گشته و مطالعه بیماریهای خواب و مسایل آن به صورت علمی و مدرن فعلی در آمده است.
خواب یک رفتار سازمان یافته به منظور هماهنگی ریتم بدن و زندگی روزانه است که هر روز تکرار می شود. از مشخصات آن بی‌حرکتی نسبی و کاهش قابل توجه  آستانه پاسخ به محرکات بیرونی نسبت به بیداری می‌باشــد. خواب و استراحت جز نیازهـــای فیزیولوژیک و اساسی انسان می باشد که با برآورده نشدن آن حیات انسان به خطر می‌افتد. میزان خواب افراد همواره تحت تأثیر عوامل خارجی و داخلی همچون سن، جنس، دارو، بیماری، جراحی، عوامل فیزیکی و روانی اجتماعی قرار می‌گیرد. انسانها بطور میانگین یک سوم از زمان عمر خود را در مراحل خواب می‌گذرانند و یک فرد بالغ حداقل به 8 ساعت خواب در شبانه روز طی چهار الی شش سیکل 90 دقیقه ای به طور منظم نیاز دارد. اختلالات خواب شیوعی در حدود 30 درصد در جوامع انسانی دارد.
اختلالات خواب به سه دسته کلی اشکال در مرحله بخواب رفتن مثل داشتن افکار آشفته و مشوش، اشکال در مرحله تداوم خواب مثل راه رفتن در خواب و شب ادراری و اشکال مربوط به مرحله بیدار شدن از خواب مثل زودتر از موعد مقرر از خواب بیدار شدن تقسیم می شود. با توجه به اهمیت خواب و استراحت کافی از نظر رشد و ترمیم سلول‌های آسیب دیده و استراحت سلولی، داشتن دوره خواب و استراحت کافی در بیماران مختلف از جمله بیماری‌های قلبی عروقی مثل نارسائی قلب، بیماریهای ایسکمیک قلبی نقش بسیار مهمی در روند سلامت آنان خواهد داشت.
تحریك پذیری، فقدان تمركز، خستگی، عصبانیت، افت كاری و خواب آلودگی روزمره از عوارض مهم بی خوابی هستند كه در درازمدت و در صورت عدم درمان می‌توانند باعث مشكلات روانی و بخصوص افسردگی در فرد شود. در صورتی كه بی‌خوابی طولانی شود مراجعه به پزشك ضروری است و پزشك با معاینه و كسب اطلاعات كافی تلاش می‌كند علت بی‌خوابی را برطرف كند و برحسب علت به درمان آن بپردازد به طور كلی رعایت اصول بهداشت خواب به تأمین و حفظ یك خواب خوب كمك می‌كند. خودداری از مصرف خودسرانه دارو، چای، قهوه و سیگار، پرهیز از مصرف غذا و مایعات زیاد در شب، پرهیز از خواب بعدازظهر، حفظ تناسب اندام و فیزیك بدن، خودداری از فعالیت‌های شغلی، تماشای تلویزیون و كار با كامپیوتر در اطاق خواب از جمله این اصول بهداشتی هستند. وضعیت مناسب اطاق خواب از نظر نور، صدا، درجه حرارت، تشك و بالش مناسب نیز در خواب خوب مؤثر است. مصرف داروهای مختلف در دوره سالمندی و عدم تحرك فیزیكی كافی در طول روز از علل بسیار مهم بی‌خوابی شبانه سالمندان است. از زمانی كه بشر به یاد دارد همواره خواب و ماهیت رمز آلود آن مورد توجه بوده است. در قدیم بعضی خواب را حالت حد واسط مرگ وبیداری می‌دانسته اند و برخی معتقد بودند كه فعالیت مغزی در خواب متوقف می‌شود. در سال 1928 فعالیت الكتریكی مغز انسان برای اولین بار توسط Hans Berger روانپزشك آلمانی به ثبت رسید. در سالهای 1939-1937در دانشگاه هاروارد پایه های شناخت امواج مغزی در خواب توضیح داده شد، حال دیگر تصور بر این نبود كه در موقع خواب فعالیت مغزی بطور كامل خاموش می‌شود، بلكه برعكس در موقع خواب امواج مغزی به امواج آهسته و هماهنگی تبدیل می گردد.در دهه پنجاه میلادی برای اولین بار دانشمندان به ثبت امواج خواب در تمام طول شب پرداختند و متوجه شدند كه تغییرات نوار مغز انسان در خواب از یك روند ثابتی پیروی می‌كند در دهه شصت، ثبت خواب شبانه در انسان در سطح تحقیقاتی آغاز شد و این تحقیقات را می‌توان پدر تست‌های پلی سمنوگرافی polysomnograph یا تست خواب امروز نامید. در همین زمان بود كه بیماری ناركولپسی (بیماری كه فرد دچار خواب آلودگی شدید است و دچار حملات غیر قابل مقاومت خواب می‌گردد.) و اختلالات امواج مغز در خواب این افراد شناخته شد و اولین كلینیك ناركولپسی در دانشگاه Stanford توسط Dement تاسیس گردید.
امواج مغزی را می‌توان به صورت زیر طبقه بندی کرد:
• امواح بتا
• امواج آلفا
• امواج تتا
• امواج دلتا
با توجه به مراحل مختلف خواب، میتوان تغییرات قابل ملاحظه‌ای را در سیگنال قلبی و موج‌های آن مشاهده کرد که بر اساس تجربیات بدست امده از یک شخص سالم که فاقد اختلالات خواب و آریتمی قلبی میباشد، سیگنال‌های متاثر از مراحل مختلف خواب به صورت زیر میباشد:

سر فصل های گرایش های مهندسی پزشکی در دوره ی ارشد در زیر معرفی شده برای دوستانی که علاقه مند به ادامه ی تحصیل هستند شاید جالب باشه:

1.گرایش بیو الکتریک
http://www.4shared.com/file/40800214/24112fd4/2-17-M-1.html

2.گرایش بیو متریال
http://www.4shared.com/file/40800508/31f3443b/2-17-M-2.html

3. گرایش بیو مکانیک
http://www.4shared.com/file/40800729/7746c241/2-17-M-3.html 

4. سر فصل های دوره ی کارشناسی سه گرایش بالا

http://www.4shared.com/file/40849410/af797e35/2-17-b-2.html


مطلب از احسان میر رحیمی

منبع: www.bioemm.com

به درخواست یکی از بازدید کنندگان (نام مستعار: ستاره) توضیحاتی رو راجع به دو رشته مهندسی پزشکی بالینی و پرتوپزشکی در قرار میدم:

مهندسی پزشكی بالینی:
به كار گیری تكنولوژی در فرایندهای بیماری و بالینی است.متخصص این رشته همراه با گروهی متشكل از پزشكان، پرستارها و تكنسین ها یك تیم در مانی را تشكیل می دهند.
مهندس پزشك بالینی مسئول خرید، نگهداری ، تعمیر، بررسی اطلاعات حیاتی و... است. آنها هم چنین تجهیزات مورد نیاز پزشكان و بیمارستان را در زمینه های خاص،طراحی یا تطبیق می دهند.
تمامی این موارد مستلزم بهره گیری از سیستم های كامپیوتری، به همراه تجهیزات و نرم افزار های طراحی شده برای كنترل این تجهیزات و جمع آوری اطلاعات وتجزیه و تحلیل انهاست.
مهندس پزشك بالینی باید همواره از آخرین تكنولوژی های مربوط به درمان و مراقبتهای پزشكی بهره گیری كند.

معرفی رشته پرتوپزشکی :

تاریخچه پرتوپزشكی:

یكی از روشهای تشخیصی و درمانی ارزشمند در طب، پزشكی هسته ای می باشد. كه تبلور آن از ابتدا تا كنون تلفیقی از كشفیات مهم تاریخی بوده است. اولین جرقه در سال 1895 با كشف اشعه X و در 1934 با كشف مواد رادیواكتیو زده شد. اولین استفاده كلینیكی مواد رادیواكتیو، در سال 1937 جهت درمان لوسمی در دانشگاه كالیفرنیا در بركلی بود. بعــــــد از آن در 1946 با استــــــفاده از این مواد توانستند در یك بیمار مبتلا به سرطان تیروئـــــید از پیشرفت این بیماری جلوگیری كنند.

البته تا 1950 كاربرد كلینیكی مواد رادیواكتیو بطور شایع رواج نیافت و مسكوت ماند. طی سالهای بعد از آن متخصصین و فیزیكدانان به این واقعیت پی بردند كه می توان از تجمع رادیو داروها در ارگان هدف تصاویری از آن تهیه نمود و یا به درمان بافت آسیب دیده كمك نمود. بطوریكه در اواسط دهه 60 مطالعات بسیاری در خصوص طراحی تجهیزات لازم آغاز گشت. در دهه 1970 توانستند با جاروب نمودن از ارگانهای دیگر بدن مانند كبد و طحال، تومورهای مغزی و مجاری گوارشی تصاویری را تهیه نمایند. و در دهه 1980 از رادیو داروها جهت تشخیص بیماری های قلبی استفاده نمودند و هم اكنون نیز با ضریب اطمینان بسیار بالایی از پزشكی هسته ای در درمان و تشخیص و پیگیری روند درمان بیماریها استفاده می گردد.

پرتوپزشكی چیست؟

پرتوپزشكی شاخه‌ای از پزشكی است كه در آن تشعشع خواص هسته‌ای نوكلیدهای رادیواكتیو و نوكلیدهای پایدار ، هم برای تشخیص و هم برای درمان امراض بكار می‌روند. این امر می‌تواند یا با پرتودهی مستقیم مریض با یك چشمه تشتعشع خارجی یا با تزریق داروهای نشاندار با رادیواكتیویته به مریض تحقق یابد .

رادیو دارو داروهای نشاندار رادیواكتیو كه به مریض تزریق یا خورانده می‌شوند، به نام رادیو داروها معروف هستند. دارویی هسته‌ای یا رادیو فارماكولوژی روش دارویی خاصی است كه با تركیبات ، آزمایش یا تزریق مناسب رادیو دارو به مریض ارتباط دارد.

كاربرد رادیوداروها

1- روشهای تشخیص زنده

2- روشهای تشخیص غیر زنده

روشهای غیر زنده آنهایی هستند كه روی نمونه‌های برداشته شده از یك مریض انجام می‌گیرد. تعدادی از این روشها مستلزم بكارگیری رادیو داروها است. ولی مهمترین آنها روش رادیو ایمونواسی (RIA) می‌باشد. رادیو ایمونواسی و تاثیر آن در پزشكی رادیو ایمونواسی نوعی تجزیه بطریق رقیق كردن ایزوتوپی (IDA) ، جزو استو كیومتری است كه در آن عنصر مورد تجریه نشاندار و غیر نشاندار برای پیوند با مقادیر محدود مولكولی كه بطور خاص با عنصر مورد تجزیه پیوند می‌دهد، رقابت می‌كند. RIA بطور گسترده در آزمایشگاههای پزشكی برای تعیین هورمونها ، داروها ، ویروسها ، و دیگر گونه‌های آلی در سطح جهان بكار می‌رود.

شروع RIA به سالهای 1950 ، با بررسی S.Berson و R.Yalow برروی متابولیسم انسولین B1I در مریض‌های دیابتی بر می‌گردد. Berson و Yalow دریافتند كه مریض‌های دیابتی موادی در سرم خون دارند كه با انسولین پیوند می‌دهند. آنها مشاهده كردند كه انسولین نشاندار و غیرنشاندار با این ماده پیوند دهنده رقابت كرده، و این مقدار انسولین غیرنشاندار موجود ، مقادیر انسولین نشاندار را كه پیوند داده متاثر می‌كند.

آنها در این مطالعه توانایی روش ، جهت ارزیابی انسولین را دریافتند. RIA از آن زمان تا كنون پیشرفتهای گسترده‌ای را در روشهای پزشكی با كاربردهای وسیع برای اندازه گیری مقادیر بسیار كم بسیاری از بیو مولكولهای مهم نموده است. كاربردهای درمانی تشعشع كاربردهای درمانی تشعشع و رادیو داروها نسبت به كاربردهای تشخیص محدودتر هستند. زمانی كه تشعشع برای درمان بكار می‌رود، مقصود نابود نمودن یك قسمت خاص از نسوج مریض با تشعشع است. چشمه تشعشع می‌تواند داخلی و خارجی باشد. چشمه‌های مورد استفاده در درمان چشمه‌های خارجی تشعشع در حال حاضر اساسا در شكل باریكه‌های الكترونی یا اشعه ایكس است.

بسیاری از دستگاهها می‌توانند برای تولید این تشعشعات بكار روند. ولی شتابدهندهای خطی كوچك بیشترین كاربرد را دارند. الكترونهای با انرژیهای 4 تا 15 میلیون الكترون ولت برای درمان سرطانهایی كه نزدیك سطح بدن هستند، مانند سرطانهای پوست ، سینه ، سر و گردن بكار می‌روند. زمانی كه نفوذ بیشتری از تشعشع لازم باشد، اشعه گاما از یك چشمه بسته رادیو نوكلید مورد استفاده قرار می‌گیرد. 60Co بطور گسترده‌ای برای این منظور بكار رفته است، ولی در حال حاضر 137Cs ترجیح داده می‌شود.

علاوه بر تشعشع خارجی یك عضو ممكن است، یك سوزن یا دانه رادیواكتیو را در داخل بدن مریض كاشت و لذا تنها مقاطع خاصی را كه باید نابود شوند، پرتودهی نمود. در این رابطه كاشتهای 198Au و 125I متداول است.

تصویر برداری در پرتوپزشكی

تصویر برداری در پرتوپزشكی مشكل تصویر برداری از بدن انسان این است كه ماده ای كدر و غیر شفاف است، نگاه كردن درون بدن انسان نیز بطور كلی دردناك است. در گذشته روش معمول دیدن درون بدن انسان جراحی بود! اما امروزه با استفاده از انبوهی از روشهای جدید دیگر نیازی به این روشهای وحشتناك نیست.

تصویر برداری اشعه X، MRI، تصویر برداری CAT و مافوق صوت برخی از این تكنیك ها هستند. هر كدام از این تكنیك ها مزایا و معایبی دارند كه باعث می شود برای شرایط مختلف واعضای مختلف بدن مفید باشند.

تكنیك های تصویر برداری پزشكی هسته ای روشهای جدیدی را برای نگاه كردن به درون بدن انسان برای پزشكان فراهم می كند. این تكنیك ها تركیبی از استفاده از كامپیوتر، حسگرها و مواد رادیواكتیو است. این روشها عبارتند از: • توموگرافی با استفاده از تابش پوزیترون (PET) • اسپكت SPECT • تصویر برداری قلبی – عروقی • اسكن استخوان هر كدام ازاین روشها از یكی از خصوصیات عناصر رادیواكتیو برای تولید یك تصویر استفاده می كنند.

تصویر برداری در پزشكی هسته ای برای شناسایی موارد زیر بسیار مفید است:

• تومورها

• آنوریسم Aneurysms

• نارسایی سلول های خونی و اختلال در عملكرد دستگاههای بدن مثل غده تیروئید و ریه استفاده از هر كدام از این روشهای خاص یا مجموعه ای از آنها بستگی به علائم بیمار و نوع بیماری دارد.

پرتوپزشكی و درمان بیماریها پرتوپزشكی از صرف هزینه های سنگین درمان جلوگیری می كند هم اكنون اغلب مواد اولیه مربوط به تهیه تجهیزات مربوط به پرتوپزشكی وارد كشور می شود ، در صورتی كه اگر مواد اولیه هسته ای در مركز انرژی هسته ای و یا مركز تحقیقاتی وابسته به دانشگاهها تولید شود می توان از مشكلات اقتصادی بخش درمان جلوگیری كرد. پرتوپزشكی در ایران ریشه قدیمی دارد چون سالهای زیادی است كه در ایران با مواردی نظیر اسكن، رادیوتراپی برای درمان بیماران سرطان از آن استفاده می شود.

متاسفانه چون تكنیك ها و وسایل موجود در این زمینه قدیمی هستند كشور در مقایسه با كشورهای پیشرفته به لحاظ پزشكی هسته ای فاصله دارد.هم اكنون تعداد دستگاه ها و تجهیزات پزشكی در این زمینه در كشور بسیار اندك است به گونه ای كه فقط در تهران و چند شهر دیگر این تجهیزات وجود دارد و این برای بیماران مشكل ایجاد كرده چون باید از نقاط مختلف كشور برای درمان به این چند شهر خاص سفر كنند.

پرتوپزشكی در ایران از جایگاه مطلوبی برخوردار است و فقط در صورتی كه وسایل جدید در كشور فراهم شود به گونه ای كه برخی از مواد كه امكان تولید از طریق هسته ای وجود دارد ساخته شود می توان این زمینه به پیشرفت های مطلوبی رسید. به طور حتم وسایل جدید مربوط پرتوپزشكیدر دنیا وجود دارد اما علاوه بر اینكه تهیه آنها هزینه زیادی در بر دارد طول عمر این وسایل نیز بسیار كم است.

مهندسی پرتوپزشكی چیست؟

رشتۀ مهندسی پرتوپزشكی كه را می توان به سه حوزۀ زیر تقسیم كرد: :Bionuclear Instrument -1 در این حوزه كلیۀ ابزارها و دستگاههای تشخیصی (تصویربرداری) و درمانی (پرتودرمانی) از لحاظ ساختار، فیزیك دستگاه و نحوۀ عملكرد مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرند. شتاب دهنده ها و حفاظهای پرتویی نیز در این حوزه قرار دارند. بطوركلی میتوان این حوزه را سخت افزار رشتۀ پرتوپزشكی نامید. :Bionuclear Modeling or Processing -2 این حوزه شامل مطالعات و برنامه نویسی نرم افزاری در زمینۀ مدل كردن پدیده های هسته ای، رادیولوژیكی و رادیوبیولوژیكی می باشد. همچنین نرم افزارهای پردازشی مربوط به بهبود و فشرده سازی سیگنالهای تصاویر پزشكی و استخراج ویژگی های آنها بمنظور طبقه بندی و تشخیص بیماریها و یا ارزیابی نحوۀ درمان در این حوزه قرار می گیرند. : Radio Pharmaceutical or Biological -3این حوزه شامل فیزیك و نحوۀ تولید رادیو داروها و رادیوایزوتوپها و چگونگی تأثیر پرتوهای مختلف بر بافتهای زنده و بیو لوژیكی می باشد.

تحصیل در رشته پرتوپزشكی:

1-مقطع كارشناسی: این رشته در حال حاضر در مقطع كارشناسی فقط در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی با ظرفیت 50 نفر در هر سال دانشجو می پذیرد. معاون آموزشی و امور دانشجویی وزارت بهداشت با تشریح اولویتهای آموزش پزشكی در سال تحصیلی جدید، از تاسیس رشته های جدید در زمینه پزشكی هسته ای خبر داده است. 2-مقطع كارشناسی ارشد: مهندسی پرتو پزشكی یكی از زیر مجموعه‌های مهندسی هسته‌ای می‌باشد. نام رشته‌های كارشناسی كه می‌توانند در آزمون كارشناسی ارشد این رشته شركت كنند عبارتند از: مهندسی هسته ای ، مكانیك ، مواد ، مهندسی شیمی ، برق ، فیزیك و مهندسی پزشكی. مواد امتحانی و ضرایب آنها: زبان عمومی و تخصصی با ضریب 1 ریاضیات با ضریب 2 كنترل با ضریب 3 فیزیك هسته ای با ضریب 3 الكترونیك با ضریب 3 الكترو مغناطیس عمومی با ضریب 3 دانشگاه های صنعتی امیر كبیر،شهید بهشتی،شیراز و واحد علوم و تحقیقات پذیرای دانشجو در مقطع كارشناسی ارشد می باشند. 3-مقطع دكتری: دانشگاه صنعتی شریف ،امیر كبیر و واحد علوم و تحقیقات در مقطع دكتری پرتوپزشكی دانشجو می پذیرند.

موقعیت شغلی:

كار فارق التحصیلان این رشته اغلب در بیمارستان ها،مراكز پزشكی هسته ای و سازمان انرژی اتمی ایران می باشد كه با توجه به علاقه و میزان فعالیت فرد به خصوص در زمینه پژوهش،شانس به دست آوردن كار افزایش پیدا می كند. حقوق: باز هم بستگی به كاری دارد كه انجام خواهید داد كه به طور كلی باید گفت حقوق مناسبی در انتظار تحصیل كردگان اید رشته می باشد.به خصوص اگر در زمینه دستگاه های پرتو پزشكی فعالیت كنید.

روشهای تشخیص زنده آن روشهایی هستند كه در آنها یك رادیو دارو در سیستم یك مریض زنده ، بطریق خوراندن ، تزریق ، یا با استنشاق وارد می‌گرددم اشعه گامای نشر شده بوسیله رادیو داروها برای تامین اطلاعات مورد نیاز بر روی صفحه كامپیوتر قابل مشاهده هستند.

منبع: http://www.autoir.com

و باز هم معرفی رشته مهندسی پزشکی :
خیلی جالبه با این همه اطلاعات مختلف از گوشه و کنار رشته مهندسی پزشکی در سایت مخصوصاً در این بخش آشنایی با رشته جالبه بدونید که هنوز هم ایمیل های متعددی دریافت می کنم که متن اونا حاوی فقط این پیام هست که :
مهندسی پزشکی چیه ؟!!!!!!!!
راستی ما یک هفته ای نیستیم داریم میریم کنفرانس مهندسی پزشکی دانشگاه شاهد ...
تو این مدت ممکنه سایت به روز نشه ...

------------------------------------------------

دیباچه: سال 1983 اولین بیمار، تحت عمل جراحی پیوند قلب مصنوعی قرار گرفت و 192 روز زنده ماند. سال 1988 تلمبه تنظیم كننده قلب ساخته شد.سال 1993 اولین پای الكتریكی ساخته شد. پایی كه با استفاده از سیستم بادی و كنترل‌های ریزپردازنده، سرعت قدم زدن فرد را دریافته و محفظه‌های بادی خود را به نحوی تنظیم می‌كند كه به طور طبیعی به جلو عقب حركت كرده و مانع از لنگیدن فرد می‌شود. و اكنون دانشمندان مهندسی پزشكی به یاری متخصصان رشته‌های مرتبط تلاش می‌كنند تا چشم مصنوعی، كلیه مصنوعی یا رگ مصنوعی را اختراع كنند.البته علم مهندسی پزشكی به ساخت اعضای مصنوعی مكانیكی یا الكتریكی محدود نمی‌شود بلكه حیطه این علم بسیار گسترده‌تر و متنوع‌تر می‌باشد.در كشورهای غربی،‌ مهندسی پزشكی علمی حیاتی است تا جایی كه بدون آن،‌علم پزشكی نمی‌تواند كاری انجام دهد. برای مثال یك پزشك جراح بدون تجهیزات اتاق عمل واقعاً فلج است. یا بسیاری از معاینات پزشكی بدون استفاده از تجهیزات پزشكی امكان‌پذیر نیست. در ضمن باید توجه داشت كه هدف مهندسی پزشكی تنها تجهیزات پزشكی نیست بلكه ابعاد این رشته بسیار وسیع‌تر است. در این میان می‌توان به نقش این علم به عنوان پل ارتباطی بین مهندسی و پزشكی اشاره كرد؛ این علم تلاش می‌كند تا مهندسین بتوانند از ایده‌های پزشكی استفاده كنند چون خیلی از روش‌هایی كه در مهندسی جا افتاده است مثل شبكه عصبی یا سیستم فازی با الگو برداری از سیستم‌های بیولوژیكی ایجاد شده است.
 

گرایش‌ بیوالكتریك:
‌ هدف‌ این‌ رشته‌ تربیت‌ متخصصانی‌ است‌ كه‌ بتوانند از عهده‌ تجهیز، نگهداری‌ و طراحی‌ دستگاه‌های‌ پزشكی‌ برآیند؛ یعنی‌ مهندس‌ الكترونیك‌ مجربی‌ باشند كه‌ با زمینه‌های‌ پزشكی‌ نیز آشنایی‌ داشته‌ و ‌بتوانند دستگاه‌های‌ پزشكی‌ را طراحی‌ كرده‌ و بسازند یا اینكه‌ مسؤول‌ سفارش‌ دستگاه‌ از خارج‌ از كشور باشند.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترك‌ در گرایش‌های مختلف‌ :
ریاضی‌ عمومی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، فیزیك‌ عمومی‌، برنامه‌نویسی‌ كامپیوتر، آمار حیاتی‌ و احتمالات‌، محاسبات‌ عددی‌، استاتیك‌ و مقاومت‌ مصالح‌ در مهندسی‌ پزشكی‌، ریاضیات‌ مهندسی‌، مقدمه‌ای‌ بر مهندسی‌ پزشكی‌ زیستی‌، تجهیزات‌ عمومی‌ بیمارستان‌ها و كیلینیك‌های‌ پزشكی‌، مدارهای‌ الكتریكی‌، الكترونیك‌، مدارهای‌ منطقی‌، بهداشت‌ عمومی‌، اصول‌ توانبخشی‌ وسایل‌ و دستگاه‌ها، اصول‌ و كلیات‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌، اصول‌ سیستم‌های‌ رادیولوژی‌ و رادیوتراپی‌، فیزیولوژی‌، آناتومی‌، فیزیك‌ پزشكی‌، زبان‌ تخصصی‌ مهندسی‌ پزشكی‌، بیوفیزیك‌، كارورزی‌ ، پروژه‌.

دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیوالكتریك‌:
مدارهای‌ الكتریكی‌، ماشین‌های‌ الكتریكی‌ مستقیم‌ و متناوب‌، الكترونیك‌، میكروپروسسور، مخابرات‌ آنالوگ‌ و دیجیتال‌، تكنیك‌ پالس‌، حفاظت‌ الكتریكی‌ در سیستم‌های‌ بیمارستانی‌، سیستم‌های‌ كنترل‌ خطی‌، اندازه‌گیری‌ الكترونیكی‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها، مقدمه‌ای‌ بر هوش‌ محاسباتی‌ و زیستی‌.
 

گرایش‌ بیومكانیك‌ :
دانشجوی‌ مهندسی‌ پزشكی‌ گرایش‌ بیومكانیك‌ با به‌ كارگیری‌ مفاهیم‌ مكانیكی‌ در زمینه‌های‌ پزشكی‌ آشنا می‌شود. اهمیت‌ این‌ رشته‌ زمانی‌ آشكار می‌شود كه‌ بدانیم‌ جلوه‌های‌ مختلف‌ انسانی،‌ جنبه‌های‌ مكانیكی‌ قوی‌ دارد. مثلاً در ساخت‌ دست‌ یا پای‌ سیبرنتیكی‌ و قلب‌ مصنوعی‌ باید یك‌ متخصص‌ بیومكانیك‌ در مورد نحوه‌ حركت‌ اندام‌های‌ یاد شده‌ نظر بدهد. همچنین‌ در زمینه‌ سازگاری‌ محیط‌ صنعتی‌ و غیرصنعتی‌ با بدن‌ انسان‌ علم‌ بیومكانیك‌ نقش‌ مهمی‌ را ایفا می‌كند.
 

دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیومكانیك‌:
دینامیك‌ و ارتعاشات‌ در مهندسی‌ پزشكی‌، خواص‌ مواد مهندسی‌، مقدمه‌ای‌ بر كاربرد مواد مهندسی‌ در پزشكی‌، مكانیك‌ سیالات‌، كینزیولوژی‌ و بیومكانیك‌ مقدماتی‌، ارتز و پروتز، طراحی‌ اجزاء، دینامیك‌ ماشین‌، ترمودینامیك‌ و انتقال‌ حرارت‌، طراحی‌ و تولید به‌ كمك‌ كامپیوتر، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌.

گرایش‌ بیومواد :
فارغ‌التحصیل‌ گرایش‌ بیومواد با كار مواد مختلف‌ از قبیل‌ پلیمرها، سرامیك‌ها، كامپوزیت‌ها و مواد فلزی‌ در بدن‌ انسان‌ و در تجهیزات‌ پزشكی‌ آشنا می‌شود.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیومواد :
ترمودینامیك‌، شیمی‌ عمومی‌، خواص‌ مواد مهندسی‌، مقدمه‌ای‌ بر كاربرد مواد مهندسی‌ در پزشكی‌، پدیده‌های‌ نفوذ، انتقال‌ جرم‌ و انتقال‌ حرارت‌، فرآیند شكل‌دهی‌ و ساخت‌ بیومتریال‌ها، پروتزهای‌ بیومتریال‌ها، كارگاه‌ آزمون‌های‌ بیولوژیكی‌، شیمی‌ آلی‌، دینامیك‌ و ارتعاشات‌ در مهندسی‌ پزشكی‌، مكانیك‌ سیالات‌، بیوشیمی‌.
 

توانایی‌های‌ لازم‌ :
میزان‌ واحدهای‌ غیرمهندسی‌ این‌ رشته‌ بسیار محدود است‌ و دانشجو باید علاقه‌مند به‌ دروس‌ رشته‌ ریاضی‌ فیزیك‌ باشد و این‌ انتظار هست‌ كه‌ دید پایه‌ای‌ قوی‌ در مهندسی‌ داشته‌ باشد، یعنی‌ مهندس‌ بیوالكتریك‌ باید به‌ الكترونیك‌ و مهندس‌ بیومكانیك‌ به‌ مكانیك‌ و مهندس‌ بیومواد به‌ دروس‌ مرتبط‌ با مهندسی‌ مواد علاقه‌مند بوده‌ و در آن‌ توانمند باشد. در ضمن‌ یك‌ مهندس‌ پزشكی‌ باید علم‌ زیست‌شناسی‌ و محیط‌ كار بیمارستانی‌ را دوست‌ بدارد یعنی‌ علاقه‌مند باشد كه‌ در بیمارستان‌ یا محیط‌های‌ مرتبط‌ فعالیت‌ كند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
یك‌ مهندس‌ پزشكی‌ می‌تواند یك‌ دستگاه‌ پزشكی‌ را به‌ درستی‌ راه‌اندازی‌ كرده‌ و نحوه‌ استفاده‌ صحیح‌ آن‌ را به‌ پرستاران‌ یا دیگر كاركنان‌ بیمارستان‌ آموزش‌ دهد یا اینكه‌ در مؤسسات‌ و شركت‌های‌ خصوصی‌ و دولتی‌، در زمینه‌ ساخت‌ تجهیزات‌ پزشكی‌ فعالیت‌ كند. برای‌ مثال‌ فارغ‌التحصیلان‌ گرایش‌ بیوالكتریك‌ به‌ راحتی‌ می‌توانند دستگاه‌ شنوایی‌ سنجی‌ بسازند و از سوی‌ دیگر چون‌ دستگاه‌های‌ پزشكی‌ به‌ طور متوسط‌ میلیون‌ها تومان‌ می‌ارزد و مسؤولان‌ بیمارستان‌ها به‌ طور نسبی‌ برای‌ حفظ‌ و نگهداری‌ آنها اهمیت‌ بسیاری‌ قائلند، بسیاری‌ از فارغ‌التحصیلان‌ مهندسی‌ پزشكی‌ گرایش‌ بیوالكتریك‌ و حتی‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ جذب‌ بازار كار می‌شوند. دانش‌ فارغ‌التحصیلان‌ گرایش‌ بیومكانیك‌ نیز هم‌ در زمینه‌ ساخت‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و هم‌ در مبحث‌ توانبخشی‌ مثل‌ ساخت‌ ویلچر یا تخت‌ بیمارستان‌ مورد نیاز است‌ و بالاخره‌ فارغ‌التحصیلان‌ مهندسی‌ پزشكی‌ گرایش‌ بیومتریال‌ یا بیومواد می‌توانند در زمینه‌های‌ مختلف‌ صنایع‌ پزشكی،‌ كارآیی‌ داشته‌ باشند. برای‌ مثال‌ در كارخانه‌های‌ ساخت‌ لوازم‌ یك‌بار مصرف‌ مثل‌ سرنگ‌، سوند، یا دستكش‌های‌ جراحی‌ حضور یك‌ مهندس‌ پزشكی‌ گرایش‌ بیومواد كاملاً احساس‌ می‌شود. همچنین‌ پلیمرهایی‌ كه‌ در بدن‌ انسان‌ استفاده‌ می‌گردد باید استاندارد و گریدمدیكال‌ داشته‌ باشد كه‌ این‌ نیز در حیطه‌ وظایف‌ مهندس‌ بیومواد است‌.

منبع: www.borhad.com

مهندسی پزشکی چیست ؟
مهندسی پزشکی ، علمی چند رشته ای است که شامل کاربردهای اصول و تکنیکهای مهندسی در مسایل زیست شناسی و پزشکی است و علمی است که به مفهوم کاربردی ، تلفیقی از مهارتهای علوم مهندسی و علوم پزشکی و زیست شناسی در جهت کمک به سلامتی انسان و بهبود بیمار است.

محیط کار مهندس پزشکی به چه صورت است ؟
امروزه تجهیزات پزشکی بکار رفته در دنیا از تکنولوژی بسیار پیشرفته ای برخوردار هستند و هر روز دستگاههای جدید تر با مزایای بهتر و کاستی های کمتر توسط مهندسین پزشکی ساخته می شود . اما در ایران بدلیل برخوردار نبودن از امکانات و تکنولوژی لازم و نیاز به سرمایه گذاری هنگفت در این زمینه و نداشتن نیروی متخصص در این زمینه و با توجه به تازه بودن این رشته در ایران ، اکثر شرکتها به وارد کردن این تجهیزات و ارائه خدمات پس از فروش می پردازند . البته تعدادی از شرکتها نیز تولیداتی در این زمینه دارند و به بعضی از کشورهای خاورمیانه نیز صادرات دارند که فارغ التحصیلان این رشته علاوه بر شرکتها می توانند در بیمارستانهای مختلف مشغول بکار شوند و مسوولیت نظارت و سفارش تجهیزات مورد نیاز بیمارستان را بعهده گیرند .

مهندسی پزشکی ، گرایش بیو الکتریک چیست ؟
بیو الکتریک در واقع ، علم کاربرد مسائل الکتریکی در بررسی مسائل آناتومی و فیزیولوژیکی ( فیزیولوژی علمی است که درباره طرز کار اعضای بدن جانوران و ارتباط آنها با یکدیگر بحث می کند ) و تشخیص درمان بیماریهای موجودات زنده می باشد .

دانشجویان مشغول به تحصیل در این رشته با بکارگیری مسائل الکترونیکی و سیستمهای کامپیوتری ، مشغول به ساخت تجهیزاتی می شوند که در زمینه تصویر برداری ، بررسی علائم حیاتی موجود زنده و نمایان ساختن رویدادهای فیزیولوژیکی ، زیست شناسی و پردازش و تبدیل آن به سیگنالهای قابل اندازه گیری می باشد .

دانشجویان بیو الکتریک در مدت کارشناسی با چه مفاهیمی آشنا می شوند ؟
پس از فراگیری علوم پایه مهندسی مثل ریاضی و فیزیک و تا حد مختصری علوم پایه پزشکی مانند آناتومی و فیزیولوژی می خوانند و با مدارهای الکتریکی و الکترونیکی آشنا می شوند همچنین دانشجویان با مدارهای الکتریکی و تکنیکهای بکار رفته در تجهیزات پزشکی مانند سیستمهای تصویر برداری ، سیستمهای پرتوپزشکی ، سیستمهای بکار رفته در اتاق عمل و بخش های CCU و ICU و تجهیزات الکتریکی بکار رفته در بدن سروکار دارند . البته این آشنایی ها تا حد محدودی می باشد و جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه ، تحصیل در مقاطع بالاتر مورد نیاز است .

مهندسی پزشکی ، گرایش بالینی چیست ؟
عبارت است از ، بکارگیری تکنولوژی برای مراقبتهای پزشکی در بیمارستانها .

از وظایف این رشته می توان به توسعه و نصب اطلاعات کامپیوتری تجهیزات پزشکی ، خریداری و استفاده از وسائل پیشرفته پزشکی و همچنین مدیریت بیمارستانها اشاره کرد .

مهندسی پزشکی ، گرایش بیو مواد چیست ؟
علم کاربرد قوانین و اصول مهندسی مواد در تحلیل سیستمهای زنده و پزشکی ، مطالعه بافت های زنده و سازگاری مواد مختلف با بدن ، طرح و جنس اجزای قابل کاشت در بدن ، آزمودن مواد جدید و مواد مورد نیاز برای ایمپلنت ها می باشد. درک ویژگی های فیزیولوژیکی موجودات زنده ، از مهمترین اصول در طراحی مواد جایگزین می باشد . از سخت ترین مسائل موجود در این رشته ، انتخاب یک ماده مناسب سازگار با بدن ، برای قرار دادن در بدن است .

دانشجویان بیو مواد در مدت کارشناسی با چه مفاهیمی آشنا می شوند ؟
دانشجویانی که در این رشته تحصیل می کنند با مسائل موجود در شیمی مانند شیمی آلی آشنا می شوند ، همچنین با مواد سازگار با بدن و بررسی مسائل فیزیولوژیکی مواد خارجی جایگزین شده در بدن آشنا می شوند و چگونگی تعامل آن مواد داخلی و سیستمهای داخلی بدن موجود زنده نیز در این گرایش مطرح می شود .

مهندسی پزشکی ، گرایش بیو مکانیک چیست ؟
بیو مکانیک در واقع کاربرد علم مکانیک در بیولوژی ( زیست شناسی ) می باشد در بیو مکانیک ، هدف درک مکانیزم سیستمهای زنده است . در مورد یک اورگانیزم ، علم بیو مکانیک کمک به درک عملکرد طبیعی آن ، تخمین تغییرات در اورگانیزم و پیشنهاد روشهای مصنوعی در مورد آن می نماید .

کاربرد مهندسی پزشکی ، گرایش بیو مکانیک چیست ؟
مهندس پزشکی ، گرایش بیو مکانیک توانایی طراحی و ساخت ایمپلنت ها ، اورتز ها و پروتزهای مناسب و سازگار با بدن موجود زنده را دارد (که ایمپلنت ، اورتز و پروتز از مواد کاشتنی در بدن است مثل اعضای مصنوعی ) البته بخشی از این گرایش مربوط به طراحی و توسعه دستگاههای توانبخشی درمانی و شیوه های استفاده از آنها می باشد .

دانشجویان بیو مکانیک در مدت کارشناسی با چه مفاهیمی آشنا می شوند ؟
دانشجویان مشغول به تحصیل در این رشته ، همانند دیگر رشته های مهندسی ، پس از گذراندن ریاضیات و فیزیک پایه با مسائل مطرح در علم مکانیک مانند ترمودینامیک ، حرارت و جرم و روشهای کامپیوتری بررسی این قوانین در موجودات زنده آشنا می شوند .

در پایان گفتنی است که دانشجویان این رشته با توجه به جنسیت و علاقه و روحیات خود می توانند در زمینه های مختلفی از جمله تجارت ، تعمیرات و تولید تجهیزات پزشکی و یا در زمینه تحقیقات پزشکی و فیزیولوژی مشغول بکار شوند .

منبع: http://riyos.ir

به نام خدا

به درخواست شما و با توجه به استقبالتون از این روش معرفی رشته، تصمیم گرفتیم تا این مصاحبه ها رو ادامه بدیم البته ایندفعه با دانشجویان عزیز دانشگاه خودمون(دانشگاه آزاد دزفول) ...

سلام
- سلام، خسته نباشید.

اولین سوال اینکه رشتتون چیه ، در چه گرایشی و در چه دانشگاهی درس می خونید :
- بنده به تازگی از دانشگاه آزاد دزفول در مقطع کارشناسی مهندسی پزشکی و گرایش بیو الکتریک فارغ التحصیل شدم و در حال حاضر دانشجوی ترم اول دوره کارشناسی ارشد همین رشته در واحد علوم و تحقیقات تهران هستم

ترم چندم هستید و معدلتون چند هست ؟
- در حال حاضر ترم اول ارشد واحد علوم تحقیقات هستم و معدل دوره کارشناسی من 19.02 بوده .

تا چه حد از رشتتون راضی هستید ؟ و اینکه آیا به آینده این رشته امید دارید ؟
- اونقدر راضی هستم که بتونم در همین رشته ادامه تحصیل بدم . با توجه به وضعیت رو به رشد مهندسی پزشکی در ایران فکر میکنم این رشته آینده روشنی برای کسانی که با علاقه در این رشته تحصیل میکنند داشته باشه .

بازار کارش چطوره ؟
- من تازه فارغ التحصیل شدم و هنوز وارد بازار کار نشدم ولی فکر میکنم اون جوری هم که خیلی ها فکر میکنن بد نباشه .

تا چه حد به این حرف اعتقاد دارید:
" بابا رشته شما فقط کلاس داره، بازار کار هم که اصلاً نداره و جای شما رو بچه های الکترونیک گرفتن ! "
- اصلا اعتقاد ندارم!

ممکنه ما بتونیم جای بچه های الکترونیک رو بگیریم ولی شاید اونا راحت نتونن. فکر می کنم با پاس کردن چند درس اختیاری از رشته الکترونیک، بتونیم یه مهندس الکترونیک هم بشیم!

از رشتتون بگید ، اینکه سخته، آسونه ؟ پایه دروسش چی هست ؟
- خیلی شیرینه! سخت نیست، آسونم نیست! بستگی داره که چقدر دانشجو تلاش کنه. پایه دروسش سیگنال و الکترونیک و فیزیولوژیه.

گفتید که ترم آخرتون رو تموم کردید میشه یکم در مورد پروژه پایانیتون صحبت کنید ؟ اینکه دستگاهی که ساختید چی هست و چه کار می کنه ؟
- پروژه ما طراحی و ساخت دستگاه پالس اکسیمتر بود. دستگاهی که درصد اشباع اکسیژن خون رو نمایش می ده. مشکلات زیادی مثل نداشتن پروب استاندارد داشتیم، ولی با خطای قابل قبولی کار می کرد.

در ایران هم این دستگاه رو تولید می کنند ؟
- اطلاعی ندارم، ولی تو مجله مهندسی پزشکی فکر می کنم خوندم که این دستگاه به عنوان یه پروژه دانشجویی ساخته شده.

سوال آخر رو هم از شما بپرسم و زیاد مزاحمتون نشم :
الآن که فارغ التحصیل شدید به عنوان یک مهندس پزشکی چه احساسی دارید ؟ فکر می کنید بشه با همین مدرک لیسانس هم یک کاری گیر اوورد ؟
- خوب اون چیزی که 4 سال پیش در مورد مهندسی پزشکی فکر می کردم، یعنی تعمیر دستگاه های پزشکی واقعیت پیدا نکرد! ولی احساس می کنم اگه تلاش کنم میتونم با همین مدرک لیسانس هم جایی مفید واقع بشم. خیلی هم دغدغه ی کارو نباید داشت. من فکر میکنم که انشاالله کار هم به راحتی میشه پیدا کرد!

خیلی ممنون که وقتتوت رو در اختیارمون قرار دادید.
موفق باشید.
سوالات از : مسلم بگل

دومین مصاحبه ی برای معرفی رشته ی مهندسی پزشکی ...

با سلام :
- با اجازه اول از سوالات شخصی شروع کنیم

- چه رشته ای می خونید و سال چندمید؟
: دانشجوی ترم 4 ( وارد ترم 5 می شم...) رشته ی مهندسی پزشکی ، گرایش بیوالکتریک امیرکبیر تهران.

- رتبه ی کنکور و معدل کلتون در این چندسال دانشگاه چند بوده؟
: با رتبه ی 900 منطقه1 وارد دانشگاه شدم و معدل کلم 16.54 بوده.

- و حالا سوالات عمومی تر:

- پایه ی درس های رشته تون چیه(جبر،هندسه ،فیزیک مکانیک،فیزیک الکتریسیته ، شیمی آلی یا ...)؟
: پایه ی درس ها فیزیک الکتریسیته است

- تنوع در دروس چه قدر زیاده و آزمایشگاه و کارهای عملی چه قدر به ملموس شدن دروس کمک می کنه؟
: تنوع درس ها خیلی بالاست.خیلی از درس ها هم بدون آزمایشگاه اصلا معنی پیدا نمی کنه... و کار عملی برای اون ها خیلی لازمه (مثل مدار منطقی یا الکترونیک)

- هنگام انتخاب رشته چه قدر راجع بهش اطلاعات داشتید و الان دیدگاهتون چه قدر با دیدگاه اولیه فرق کرده؟
: هنگام انتخاب رشته اطلاعاتم نسبت به BME زیاد بود.من از دوم دبیرستان با این رشته آشنا شدم و الان هم دیدگاهم همون چیز قبلیه.رشته ای بسیار عالی هستش...

- به نظر شما اگه کسی بخواد در این رشته موفق بشه باید چه قدر وقت بذاره؟بیش تر از کنکور،به همون اندازه یا کمتر از اون؟اگه ممکنه یه کم توضیح بدید.

: برای موفقیت در این رشته باید علاوه بر اطلاعات زیاد در زمینه ی مهندسی اطلاعات نسبتا خوبی در زمینه ی پزشکی نیز داشته باشی تا بتونی در این رشته به عنوان یه فرد موفق باشی.

- برای موفق شدن در این رشته چه کارهای جانبی باید انجام داد؟آیا کلاس های متفرقه یا انجام دادن کارهای علمی گروهی ضروریه؟

: کارهای جانبی مهم در این رشته : 1- بازدید از بیمارستان ها و شرکت ها؛ 2- آشنایی و بازدید دقیق از ابزارها و تجهیزات پزشکی ( در مجموع باید در این رشته خود را به روز نگه داری و جدیدترین تکنولوژی ها رو در نظر داشته باشی ... )

- آیا از نحوه ی تدریس اساتید دانشگاه رضایت دارید؟حضور در کلاس ها چه قدر کمکتون می کنه؟
: این دانشکده از اساتید مجربی همچون پروفسور نجاریان ، پروفسور هاشمی گلپایگانی ، پروفسور مضطرزاده در سطح بین المللی و دکتر فلاح، دکتر فتورائی، دکتر صولتی برخوردار هست و 90% یادگیری دروس دانشگاهی در سر کلاس ها و 10% در تحقیق و پژوهش خود دانشجوست.

- آیا آینده ی شغلی رشته تون روشنه؟ درموردش توضیح بدید لطفاً ...
: به شخصه من برای آینده ی کاری نگرانی ندارم(بقیه رو نمی دونم!!!) چون جایی رو برای فعالیت در نظر دارم و حتی در صورت امکان با پذیرش گرفتن در خارج از کشور هم این رشته جزو بهترین رشته های دنیاست...(که انشاءا... محقق بشه)

- از رشته تون چه قدر رضایت دارید ؟در این مورد هم یه کم توضیح بدید لطفا.
: تا این جا رضایت خوبی دارم.تازه کم کم دارم لذت می برم ...

- اگه بخواید رشته تون رو در چند جمله معرفی کنید، چی می گید؟
: رشته ی مهندسی پزشکی ارتباط زیبای دنیای مهندسی و دنیاس پزشکی است... که از طریق این رشته به هم گره می خورند...
- در آخر هم یه سوال کلیشه ای:به کسانی که این مصاحبه رو می خونن و می خوان انتخاب رشته کنن چه توصیه ای می کنید؟
: حتما با آگاهی وارد این رشته بشن.

- خیلی ممنون که وقتتونو در اختیار ما گذاشتید

منبع: bioemm.com